Şirk Nədir?


«Şirk» ərəb di­lin­də «şə­rik­lik, or­taq­lıq» mə­na­sı­nı da­şı­yır. Qu­ran­da isə şirk hər han­sı bir şe­yi və ya hər han­sı bir kim­sə­ni, ya da hər han­sı bir an­la­yı­şı üs­tün tut­maq, də­yər ver­mək, önəm ver­mək, da­ha ar­tıq bə­yən­mək ba­xı­mın­dan Al­lah­la bə­ra­bər və ya daha üstün bir sə­viy­yə­də gör­mək və bu yanlış dünyagörüşü ilə hə­rə­kət et­mək şək­lin­də gös­tə­ri­lir.

Şirk Qu­ran açıq­la­ma­la­rın­da «tay qoş­maq», «şə­rik qoş­maq» ki­mi tər­cu­mə edi­lir. Qu­ran­da Al­la­ha şə­rik qoş­maq «Al­lah­dan baş­qa tan­rı seç­mək», «Al­lah­dan baş­qa­sı­na qul­luq et­mək» kimi də ifa­də olu­nur.

Ən ge­niş mə­na­da isə şirk inam, dü­şün­cə, əx­laq an­la­yı­şı, ya­şa­yış tər­zi və də­yər ba­xı­mın­dan Al­la­hın Qu­ran­da bil­dir­di­yi öl­çü­lər­dən və müt­ləq doğ­ru­lar­dan fərq­li me­yar­lar seç­mək və hə­ya­tı­nı bu me­yar­la­ra gö­rə qur­maq­dır. Bu cür me­yar­la­rı se­çən in­san artıq Al­la­ha şirk qoş­ur. Bu me­yar­la­rı qo­yan özü, ata­sı, ba­ba­sı, ya­şa­dı­ğı cə­miy­yət, müx­tə­lif fəl­sə­fə və ideo­lo­gi­ya­la­rın qu­ru­cu­la­rı və tət­bi­qe­di­ci­lə­ri və s. ola bi­lər. Bu ge­niş tə­ri­fə gö­rə, haqq di­nin, yə­ni İs­la­mın cız­dı­ğı yol­dan fərq­li yo­lu mə­nim­sə­yən bir kim­sə şirkə gir­miş olur. Bu in­san özü­nü din­siz, ate­ist, xris­ti­an, yə­hu­di və s. ola­raq ta­nı­da bi­lər. Hət­ta mü­səl­man ol­du­ğu­nu be­lə söy­lə­yə bi­lər. Lakin bir məsələdə be­lə, Qu­ra­na zidd an­la­yı­şı, dü­şün­cə­si, son hökmü var­sa, o in­san müş­rik ol­maq təh­lü­kə­si için­də­dir. Çün­ki bu halda yalnız Al­lahı deyil, digərlərini də qay­da-qa­nun qoyan kimi qəbul etmişdir.

Şir­k mən­ti­qi daxilin­də Al­la­hın müt­ləq in­ka­rından da söz getmir. Hət­ta müş­rik­lə­rin bö­yük his­sə­si öz­lə­ri­nin müş­rik ol­duq­la­rı­nı açıq­-aşkar qə­bul et­məz, öz­lə­ri­nə be­lə bir xü­su­siy­yə­ti ya­raş­dır­maq is­tə­məz­lər. Vic­dan­la­rı­nı ört­dük­lə­ri və öz­lə­ri­ni al­dat­dıq­la­rı üçün axi­rət­də be­lə şirk­ qoşduqlarını in­kar edər­lər. On­la­rın bu və­ziy­yət­lə­ri Qu­ran­da be­lə bil­di­ri­lir:

«O gün on­la­rın ha­mı­sı­nı top­la­ya­caq, son­ra şə­rik qo­şan­la­ra de­yə­cə­yik: «Tan­rı ol­duq­la­rı­nı id­dia et­di­yi­niz şə­rik­lə­ri­niz ha­ra­da­dır?» On­la­rın: «Rəb­bi­miz Al­la­ha and ol­sun ki, biz müş­rik de­yil­dik!» – de­mək­dən baş­qa heç bir ça­rə­lə­ri qal­ma­ya­caq. Gör on­lar öz­lə­ri­nə qar­şı ne­cə ya­lan de­yir­lər. Öz­lə­rin­dən uy­du­rub dü­zəlt­dik­lə­ri büt­lər də on­lar­dan qeyb ola­caq!» («Ənam» su­rə­si, 22-24).

Al­la­ha şə­rik qo­şanın müt­ləq şə­rik qoş­du­ğu şey üçün «Bu da bir tanrıdır», «Mən bu­nu Al­lah­dan baş­qa tanrı sa­yı­ram, bu­na da ina­nı­ram» de­mə­si və ya bu şə­kil­də dü­şün­mə­si heç də vacib deyil. Şirk hər şey­dən əv­vəl qəlb­də olur, da­ha son­ra dü­şün­cə və hə­rə­kət­lər­də özü­nü gös­tə­rir. Qu­ran­dan an­la­dı­ğı­mı­za gö­rə, bir in­sa­nın şir­kə düşməsinin tə­mə­lin­də Al­lah­dan baş­qa hər han­sı bir şe­yi Al­lah­dan da­ha üs­tün tut­ma­sı du­rur. Mə­sə­lən, bir adamın ra­zı­lı­ğı­nı Al­la­hın ra­zı­lı­ğın­dan üs­tün tut­maq və ya bir kim­sə­dən Al­lah­dan qor­xan ki­mi, hət­ta da­ha çox qorx­maq, ya da bir kim­sə­ni Al­la­hı se­vən ki­mi sev­mək, o kim­sə­ni Al­la­ha şə­rik qoş­maq, onu Al­lah­la ya­na­şı bir tan­rı­ya çe­vir­mək de­mək­dir. Məhz Qu­ran­da ən çox diqqət yetirilən şirk növ­lə­ri də bun­lar­dır.

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Google foto

Google hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

%s qoşulma