Vicdan və Ruh


Qu­ran­da nəf­sin iki ay­rı tə­rə­fi ol­du­ğu bil­di­ri­lir və nəf­sin bir qis­mi­nin «hə­va»dan, yə­ni in­sa­nı Al­la­hın yo­lun­dan dön­də­rən xud­bin is­tək­lər­dən və hə­ris­lik­dən ya­ran­dı­ğı­na diq­qət ye­ti­ri­lir. Nəf­sin digər tərəfi olan vic­dan isə in­sa­nı Al­la­ha və di­nin var­lı­ğı­na yö­nəl­dir, nəf­sin için­də­ki “fücur”dan çə­kin­mə­si­ni tə­min edir.

Vic­dan in­sa­na Al­la­hın üfür­dü­yü «ruh­dan» qay­naqlanır.

«Səc­də» su­rə­sin­də Al­la­hın in­sa­na Öz ru­hun­dan «üfür­dü­yü» be­lə xə­bər ve­ri­lir:

«…O, ya­rat­dı­ğı hər şe­yi gö­zəl ya­rat­dı, in­sa­nı ya­rat­ma­ğa pal­çıq­dan baş­la­dı. Son­ra onun nəs­li­ni nüt­fə­dən – bir qət­rə zə­if su­dan əmə­lə gə­tir­di. Son­ra onu dü­zəl­dib in­san şək­li­nə sal­dı və ona Öz ru­hun­dan üfür­dü…» («Səc­də» su­rə­si, 7-9).

Məhz in­sa­nın ma­lik ol­du­ğu bü­tün gö­zəl xü­su­siy­yət­lər Al­la­hın ona «üfür­müş» ol­du­ğu ruh­dan qay­naq­lanır. İn­san əgər nəf­sin fü­cu­ru­na, hə­va­sı­na bağ­la­nıb, bu ru­hu ört­mə­sə, Al­la­hın ali si­fət­lə­rin­dən bə­zi­lə­ri­ onun üzə­rin­də olar.

Ümu­miy­yət­lə, Qu­ra­nın bü­tün hökm­lə­ri, in­sa­nın vic­da­nı­na uy­ğun, o vic­da­nın tələblərinə gö­rə mü­əy­yən edil­mişdir. «Rum» su­rə­sin­dəki iki ayə bu möv­zu ilə bağ­lı­dır:

«La­kin zülm edən­lər na­dan­lıq­la nəfs­lə­ri­nin is­tək­lə­ri­nə (həvalarına) uy­du­lar. Al­la­hın yol­dan çı­xart­dıq­la­rı­nı doğ­ru yo­la kim sa­la bi­lər? On­la­ra kö­mək edə bi­lən kəs­lər də ol­maz!

Ba­til­dən haq­qa ta­pı­na­raq üzü­nü Al­la­hın fit­ri ola­raq in­san­la­ra ver­di­yi di­nə tə­rəf tut. Al­la­hın di­ni­ni heç vəch­lə də­yiş­dir­mək ol­maz. Doğ­ru din bu­dur, la­kin in­san­la­rın ək­sə­riy­yə­ti bil­məz» («Rum» su­rə­si, 29-30).

Ayə­lə­rə gö­rə, in­kar edən­lər nəfs­lə­ri­nin fü­cu­ru­na, yə­ni hə­vəs­lə­ri­nə ina­na­raq yol­la­rın­dan az­mış­lar. Bu­na qar­şı mö­min­lə­rin boynuna düşən Al­la­hın in­san­la­ra vəhy yo­lu ilə çat­dır­dı­ğı di­nə riayət etməkdir. Bu din Al­la­hın in­san­la­rı ya­rat­dı­ğı fit­rə­tə (ya­ra­dı­lı­şa), yə­ni Al­lah­dan on­la­ra üfü­rül­müş olan ru­ha, vic­da­na ən uy­ğun olan hə­yat tərzi­dir.

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Google foto

Google hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

%s qoşulma