Bağışlanma və Tövbə


Bə­zi in­san­lar xə­ta­sız ol­maq is­tə­yir­lər. Öz­lə­ri­ni ba­car­dıq­ca nöq­san­sız bir in­san ki­mi gös­tər­mə­yə və gör­mə­yə ça­lı­şır­lar. Çün­ki xə­ta et­dik­lə­ri­ni qə­bul et­sə­lər, hər kəs qar­şı­sın­da rüsvay olunacaqlarından qor­xur­lar. On­la­ra gö­rə ide­al in­san özü­nə heç bir xə­ta­nı ya­raş­dır­ma­yan in­san­dır.

Hal­bu­ki bu «xə­ta­sız­lıq» an­la­yı­şı boş inanc­dan baş­qa bir şey de­yil­dir. Həm­çi­nin Qu­ran­da biz­lə­rə be­lə bir mö­min modeli nümunə olaraq gös­tə­ril­mə­miş­dir. Be­lə bir ti­pin ya­ra­dıl­ma­sı müm­kün də de­yil­. Çün­ki in­sanın Al­lah qar­şı­sın­da­kı aciz­li­yi­nin nə­ti­cə­si ola­raq hə­ya­tı bo­yun­ca bir çox xə­ta və gü­nahlar edə bi­lər. Əl­bət­tə ki, bun­lar­dan qaç­ma­lı, Al­la­hın di­ni­nə riayət edərək xə­ta və gü­nah etməməyə cəhd gös­tər­mə­li­dir. An­caq Al­la­hın aciz bir bən­də­si ol­du­ğu­nu və ta­ma­mi­lə xə­­ta­dan xi­las ola bil­mə­yə­cə­yi­ni də unut­ma­ma­lı­dır.

Bu­na gö­rə bir ayə­də yer üzə­rin­də­ki hər in­sa­nın Al­la­ha qar­şı xə­ta və gü­nah iş­lə­də bi­lə­cə­yi be­lə xə­bər ve­ri­lir:«Əgər Al­lah in­san­la­rı et­dik­lə­ri gü­nah­la­ra gö­rə cə­za­lan­dır­say­dı, yer üzün­də bir nə­fə­ri be­lə sağ qoy­maz­dı. La­kin Al­lah on­la­rı mü­əy­yən bir vax­ta qə­dər ge­cik­di­rər. Nə­ha­yət, on­la­rın vax­tı gə­lib çat­dıq­da (hə­min müd­dət ye­ti­şib qi­ya­mət qop­duq­da ha­mı­nı ye­ni­dən di­ril­də­rək hə­rə­yə öz əmə­li mü­qa­bi­lin­də cə­za, ya­xud mü­ka­fat ve­rər.) Çün­ki Al­lah Öz bən­də­lə­ri­ni gö­rən­dir!» («Fa­tir» su­rə­si, 45).

Bir ila­hi hökm ola­raq Al­lah in­san­la­rın xə­ta­la­rı və ya gü­nah­la­rı ola bi­lə­cə­yi­ni, lakin bun­da inad et­mə­mə­lə­ri­ni Qu­ran­da bil­dir­miş­dir. Mö­min­dən göz­lə­ni­lən iş­lə­di­yi bü­tün xə­ta və gü­nah­lar üçün hər za­man Al­lah­dan ba­ğış­lan­ma­sı­nı di­lə­mə­si­dir.

Məhz in­kar edən­lər ilə mö­min­lə­ri bir-bi­rin­dən ayı­ran ən önəm­li xü­su­siy­yət­lər­dən bi­ri də bu­dur. İn­kar­çı­lar öz­lə­ri­ni xə­ta­sız və gü­nah­sız say­ma­ğa ça­lı­şır­lar. Hal­bu­ki mö­min­lə­rin be­lə bir id­dia­sı yox­dur. Əl­bət­tə, Al­la­ha qar­şı heç bir gü­nah iş­lə­mək is­tə­məz­lər. An­caq in­san bə­zən nəf­si­nə al­da­nıb gü­nah iş­lə­də bi­lər. Al­la­hın hökm­lə­ri­ni ye­ri­nə ye­ti­rən za­man zə­if­lik gös­tə­rə­rək qəf­lə­tə dü­şə bi­lər. Am­ma nə­ti­cə­də bü­tün bun­lar­dan peş­man olub Al­la­ha üz tut­ma­sı və On­dan ba­ğış­lan­ma­ di­lə­mə­si önəm­li­dir.

Qu­ra­na nə­zər ye­tir­sək Al­lah­dan ba­ğış­lan­ma­sı­nı istəmək mö­mi­nin tə­bii və dai­mi xü­su­siy­yə­ti ol­du­ğu­nu gö­rə­rik. Bu və­ziy­yət­də Allah bi­zə Quran ayələrində mö­min­lə­rin heç bir za­man öz­lə­ri­ni gü­nah­dan uzaq gör­mə­dik­lə­ri­ni ək­si­nə, qü­sur və nöq­san­la­rı üçün hər za­man Al­la­hın rəh­mə­ti­nə gü­vən­dik­lə­ri­ni gös­tə­rir. Bir ayə­də töv­bə et­mək mö­mi­nin ən əsas xü­su­siy­yət­lə­rin­dən bi­ri ki­mi gös­tə­ril­miş­dir:

«On­lar Al­la­ha töv­bə, iba­dət və şükür-sə­na edən­lər, oruc tu­tan­lar, rü­ku və səc­də edən­lər, yax­şı iş­lər gör­mə­yi əmr edib pis iş­lə­ri ya­saq edən­lər və Al­la­hın həd­lə­ri­ni qo­ru­yan­lar­dır. Be­lə mö­min­lə­ri müj­də­lə!» («Töv­bə» su­rə­si, 112).

Burada töv­bə ilə ba­ğış­lan­ma an­la­yış­la­rı ara­sın­da­kı fər­qə də diq­qət et­mək la­zım­dır.

Al­la­h Qu­ran­da  bi­zə gös­tər­ir ki, Al­lah­dan ba­ğış­lan­ma di­lə­mə­k mö­mi­nin hər za­man et­di­yi iba­dət ol­ma­lı­dır. İn­san bi­lə­rək­dən ya da bil­mə­yə­rək­dən et­di­yi bü­tün gü­nah­ları üçün Al­lah­dan ge­cə-gün­düz ba­ğış­lan­ma­sı­nı di­lə­yə bi­lər. Bir çox ayə­lə­rə gö­rə özü üçün ba­ğış­lan­ma is­tə­di­yi ki­mi, di­gər mö­min­lə­r üçün də ba­ğış­lan­ma is­tə­yə bi­lər. Bu­na gö­rə də Al­lah­dan ba­ğış­lan­ma di­lə­mək, yə­ni is­tiğ­far et­mək bir in­sa­nın Al­la­ha öz gü­nah­la­rın­dan keç­mə­si üçün yal­var­ma­sı, bu məq­səd­lə onun son­suz şəf­qət və rəh­mə­ti­nə sı­ğın­ma­sı mə­na­sı­nı ve­rir. Həm­çi­nin Qu­ran­da mö­min­lə­rin Al­la­ha «Rəb­bi­miz, bi­zim gü­nah­la­rı­mı­zı ba­ğış­la, pis­lik­lə­ri­mi­zi keç və bi­zi də yax­şı­lıq edən­lər­lə bir­lik­də öl­dür» («Ali-İm­ran» su­rə­si, 193) de­yə yal­var­dıq­la­rı bil­di­ri­lir. Bu­na ca­vab ola­raq Al­lah bu hök­mü ve­rir:

«…Mən si­zin­lə­yəm. Əgər na­maz qıl­sa­nız, zə­kat ver­sə­niz, pey­ğəm­bər­lə­ri­mə iman gə­ti­rib on­la­ra kö­mək et­sə­niz, Al­la­ha gö­zəl bir borc ver­sə­niz, əl­bət­tə, gü­nah­la­rı­nı­zın üs­tü­nü ör­tər və si­zi al­tın­dan çay­lar axan cən­nət­lə­rə da­xil edə­rəm. La­kin bun­dan son­ra siz­dən hər kəs küfr edər­sə, o ar­tıq doğ­ru yol­dan az­mış olar!»« («Mai­də» su­rə­si, 12).

Bil­dir­di­yi­miz ki­mi ba­ğış­lan­ma in­sa­nın fər­qin­də ol­du­ğu, ya da ol­ma­dı­ğı bü­tün gü­nah­la­rı üçün və di­gər mö­min­lər üçün də edi­lə bi­lər. Töv­bə­ni ba­ğış­lan­ma­dan ayı­ran ən önəm­li fərq isə bu­dur: Yal­var­maq – ba­ğış­lan­maq məq­sə­di ilə edilən bir dua ma­hiy­yə­ti da­şı­yır­sa, töv­bə­də iş­lə­di­lən bəl­li bir gü­na­ha qar­şı əmə­li bir ma­neə, konk­ret bir dav­ra­nış nə­zər­də tu­tu­lur. Töv­bə in­sa­nın özü­nün et­di­yi mü­əy­yən bir gü­nah üçün Al­la­hın rəh­mə­ti­nə sı­ğın­ma­sı və bir da­ha o gü­na­hı iş­lət­mə­mək üçün Al­la­ha söz ve­rib On­dan bu­nun üçün yar­dım di­lə­mə­si­dir. Kəl­mə­nin tam an­la­mı «dön­mək»dir. Bu­na gö­rə töv­bə qə­tiy­yət­lə bir gü­nah­dan dön­mə­yi, on­dan peş­man­lıq du­yub im­ti­na et­mə­yi bil­di­rir.

Töv­bə­də­ki niy­yət bir da­ha ey­ni gü­na­hı et­mə­mək ol­ma­lı­dır. Həm­çi­nin Al­lah «Ey iman gə­ti­rən­lər, Al­la­ha cid­di bir töv­bə ilə töv­bə edin. Ola bi­lər ki, Al­lah si­zin pis­lik­lə­ri­niz­dən ke­çər və al­tın­dan çay­lar axan cən­nət­lə­rə sa­lar» («Təh­rim» su­rə­si, 8) de­yə əmr et­miş­dir. Töv­bə­nin bir da­ha o gü­na­hı əs­la iş­lət­mə­mək niy­yə­ti ilə edil­mə­si va­cib­dir. Lakin bu və­ziy­yət in­sa­nın bir gü­nah üçün yal­nız bir də­fə töv­bə edə­cə­yi mənasını vermir. İn­san bir gü­nah üçün töv­bə edə bi­lər, son­ra ye­nə qəf­lə­tə qa­pı­lıb ye­nə ey­ni gü­na­hı iş­lə­də bi­lər. Bu in­san bəl­kə də­fə­lər­lə et­di­yi töv­bə­ni poz­muş və ye­ni gü­na­ha bat­mış ola bi­lər. Am­ma Al­lah ye­nə də ona olan rəh­mə­ti­ni göstərməkdə da­vam edi­r. Bu rəh­mə­tə gö­rə in­san də­fə­lər­lə töv­bə­si­ni poz­muş ol­sa belə, son də­fə hə­qi­qə­tən na­suh bir töv­bə edib ye­nə Ona sı­ğı­na bi­lər. Bir ayə­də Al­la­hın bu son­suz mər­hə­mə­ti və ba­ğış­la­yan ol­ma­sı in­san­la­ra be­lə bil­di­ri­lir:

«De: «Ey Mə­nim öz­lə­ri­nə zülm et­mək­də həd­di aş­mış bən­də­lə­rim! Al­la­hın rəh­min­dən ümid­siz ol­ma­yın. Al­lah bü­tün gü­nah­la­rı ba­ğış­la­yar. Hə­qi­qə­tən, O ba­ğış­la­yan­dır, rəhm edən­dir! (Töv­bə edib) Rəb­bi­ni­zə dö­nün. Əzab si­zə gəl­mə­miş­dən əv­vəl Ona təs­lim olun. Son­ra si­zə heç bir kö­mək olun­maz!» («Zu­mər» su­rə­si, 53-54).

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

%s qoşulma