Tənhalıq həyatın təbii bir hissəsi deyil

tenhaliqChannel 4 News TV-nin hazırladığı sənədli filmdə milyonlarla yaşlı insanın yalnızlıq səbəbindən yaşadığı sıxıntılı həyat təsirli şəkildə ekranda göstərilmişdi. Marqaret Nikles “Əgər heç tək qalmamısınızsa, tənhalığın necə bir hiss olduğunu bilmirsiz” sözləri ilə gözlərində yaş həyatını təsvir edirdi. Roy Kraçer isə “Hər dəfə evə gələndə bomboş evə qayıdırsınız, tənhalığın sizi yenidən bürüyəcəyini bilirsiniz və bütün gününüz telefonun bir dəfə də olsun çalmasını gözləməklə keçir” sözləri ilə tənhalığını dilə gətirmişdi. 1

Dövrümüzdə tək yaşayan insanların sayı dünyada 300 milyona çatır. Üstəlik bu rəqəmin hər il getdikcə artdığı bildirilir. Xüsusilə inkişaf etmiş Qərb cəmiyyətlərində tək yaşayan, ya da özlərini tək hiss edən insanların sayında sürətli artım elm adamlarının diqqətini çəkən mövzulardan biridir. Amerika bir çox mövzuda olduğu kimi, bu mövzuda da öndə gəlir. Ölkədə 32 milyondan çox tək yaşayan insan mövcuddur. Ailələrin 28%-ində tək yaşayan insan var.2 Oxumağa davam et

Əmin-amanlıq və rifahın yolu parçalanmaq deyil

sudan_civil_warHəm Ərəb Dövlətləri Liqası, həm də Afrika İttifaqına üzv olan Sudan iki böyük sivilizasiya və region arasında körpü rolunu oynayır.1 yanvar 1956-cı ildə Misir və İngiltərəyə qarşı müstəqilliyini elan edən Sudan heç vaxt rahatlıq tapmayan Afrika ölkələrindən biridir. Sudanın şimalında müsəlman-ərəb, cənubunda isə xristian-animistik inancı hakimdir. Bu zidd fikirlərin toqquşmasına görə ölkədə müstəqillikdən etibarən sabit hakimiyyət qurulmayıb.

1956-cı ildən etibarən baş verən daxili münaqişə və toqquşmalardan sonra 9 yanvar 2011-ci ildə keçirilən referendum nəticəsində Cənubi Sudan 9 iyul 2011-ci ildə müstəqilliyini elan etdi. Beləliklə, ərazi baxımından dünyanın onuncu böyük ölkəsi olan Sudan “Sudan” və “Cənubi Sudan” olaraq ikiyə bölündü.

Sudan neft ehtiyatları və əkinçilik üçün əlverişli torpaqları ilə Afrikanın ən strateji ölkələrindən biridir. Xüsusilə dənizə çıxışı olduğuna görə limanları region ticarətində mühüm rol oynayır.

Sudan iqtisadiyyatı enerji mənbələrindən istifadə edilməsi və neft ixracının artması sayəsində 2000-ci ildən sonra sürətli inkişaf və yüksəliş dövrünə girdi. Sudanın iqtisadiyyatı 2006-2007-ci illərdə 10% inkişaf etdiyi halda, 2011-ci ildə ÜDM 64 milyard dollar həcmində oldu. Oxumağa davam et

Türkiyə insan hüquqları sahəsində nə qədər inkişaf edib?

turkiye_by_vespertiloBir çox qanun, saziş və normativ aktlarda öz əksini tapmış insan hüquqları bir ölkənin inkişaf səviyyəsini, demokratiya anlayışını, ideologiyasını, yəni yaşamağa əlverişli yer olub-olmadığını göstərən ən mühüm amillərdən biridir. Bu baxımdan insan hüquqları bütün dünyada olduğu kimi, Türkiyədə də ən çox ön plana çıxarılan hüquqi və sosial anlayışlar arasında özünəməxsus yer tutur.

2000-ci illərə qədər Türkiyədə insan hüquqları zəif idi. O dövrdə ölkədə baş verən çevrilişlər və daxili münaqişələr müxtəlif insan hüquqları pozuntularına səbəb olmuşdu. O illərdə hüquqları pozulan insanların ədalətsizlikləri aradan qaldırma imkanları da, demək olar ki, heç olmamışdı.

Həmin dövrdə insan hüquqlarının qorunması və inkişaf etdirilməsi barədə, əlbəttə ki, atılan bəzi müsbət addımlar olmuşdu. Məsələn, 1987-ci ildə vətəndaşların AİHM-ə (Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi) müraciət etməsinə icazə verilmişdi. Türkiyə Böyük Millət Məclisinin nəzdində insan hüquqları məsələsində atılan ilk ciddi addım isə 1990-cı ildə İnsan Hüquqları Araşdırma Komissiyasının yaradılması idi. Bundan əlavə, 1992-ci ildə İnsan Hüquqları üzrə Dövlət Nazirliyi təsis edilmişdi. Ancaq Türkiyə vətəndaşlarının və qurumlarının yeni qaydalara öyrəşməsi vaxt almış, digər tərəfdən də 28 fevral dövründə insan hüquqlarının ciddi şəkildə pozulması müsbət nəticələr əldə edilməsinə mane olmuşdu. Oxumağa davam et

“Konstruktiv xaos”un gətirdiyi dağıntı

Powerful earthquake hits NepalBir çox mövzuda konspirasiya nəzəriyyələri eşitməyə öyrəşmişik. Amma məsələ Yaxın Şərq olduqda plan və layihələri təkcə konspirasiya nəzəriyyəsi kimi dəyərləndirmək çətinləşir. Çünki zaman keçdikcə Yaxın Şərq üzərində qurulan ssenarilərin bir hissəsinin həyata keçirildiyini gördük. Dövrümüzün ssenariləri isə həmin planları quranlar tərəfindən artıq gizlədilmir.

I Dünya müharibəsi hələ davam edərkən, dərin dövlət planları daxilində Yaxın Şərqi formalaşdıran müxtəlif xəritələr formalaşdırılmışdı. Hələ parçalanmamış Osmanlı torpaqları bağlı qapılar ardında çoxdan bölüşdürülmüş, bir-birilə qardaş, dindaş, soydaş yaşayan insanlar arasında çoxdan sədlər çəkilmişdi. Müharibə davam edərkən hazırlanmış 6 gizli razılaşmadan xəbərimiz olmasa, bütün bunların şişirdildiyini və ya fantaziya olduğunu deyərdik. Əgər Says-Piko sazişini imzalayanlardan biri olan Rusiyanın Qərblə münasibətləri pozulmasaydı, bəlkə də gizli planların miqyasını heç vaxt bilməzdik.

I Dünya müharibəsi çoxdan bitib və Yaxın Şərq stol arxasında planlaşdırıldığı kimi xətkeşlə bölünüb. Bu vəziyyət Yaxın Şərq üzərində haqq iddia edənlərin planlarına həqiqi mənada yol açmaqla qalmayıb, gələcək nəsillər üçün bir növ ilham qaynağı olub. “Konstruktiv xaos” adı verilən termin məhz bu ilhamla ortaya çıxan, Yaxın Şərqi zorakılıq və münaqişələrdən istifadə edərək daha kiçik hissələrə ayıracaq, daha çox qan tökəcək gizli planlardan biridir. Oxumağa davam et

Miqrantlar Paris hücumlarının cavabdehi yox, zərərçəkənidir

greece-migrantsAvropa sahillərinə çatmağa çalışarkən Egey və Aralıq dənizində boğulur, körpə, qadın, kişi cəsədləri sahilə vurur. Hətta bəzən qayıqları qəsdən batırılır və dənizdə ölümə tərk edilirlər.

Yaxud da səyahət etdikləri yük maşınlarında havasızlıqdan can verirlər.

Mədəniyyətin mərkəzi olaraq qəbul edilən torpaqlarda uşaq və qadın ayırd etmədən gözyaşardıcı qaz və təzyiqli su ilə qarşılanır, dəyənəklə döyülürlər.

İnsan hüquqları və qanunun aliliyi dəyərləri üzərində qurulan Avropa İttifaqında dəmir qəfəslərə salınaraq insanlıqdan kənar rəftara məruz qalırlar.

Bütün bu zülmlər azmış kimi, indi də bəzi dairələr tərəfindən Paris hücumlarının səbəbkarı kimi göstərilirlər.

Onlar demək olar ki, hər gün faciələrini mediadan izlədiyimiz miqrantlardır. Əslində ancaq bir məqsədləri var: bomba, terror və müharibəyə görə yaşanmaz hala gələn vətənlərindən qaçırlar. Ailələri ilə birlikdə əmin-amanlıq, təhlükəsizlik və rifah içində yaşaya biləcəkləri ölkələrə getməyə çalışırlar. Oxumağa davam et

Miqrantlara qucaq açmaq

refugees-hungary-p_3432984kSon 5 il ərzində dünya miqyasında miqrant problemi geniş vüsət aldı. Bunun çoxu da Türkiyənin yaxınlığında Ərəb Baharı ilə birlikdə baş verən xalq hərəkatlarına verilən sərt cavablardan sonra baş verdi. Yəmən, Liviya, İraq, Əfqanıstan, Eritreya və Suriyadakı vətəndaş müharibələri nəticəsində milyonlarla insan evlərini, yurdlarını, ailələrini, dostlarını, mallarını, mülklərini geridə qoyub xarici ölkələrə sığınmaq məcburiyyətində qaldı.

Aralarında kiçik uşaqlar, hətta südəmər körpələr, qadınlar və qocalar olan bu məzlum insanların bəziləri soyuq havaya, yağışa və palçığa baxmayaraq, həyatını xilas etmək üçün arxasına baxmadan qaçdı. Bəzisi heç bir əşya götürmədən, təkcə üzərindəki geyimlə köhnə gəmilərə, katerlərə minərək qeyri-müəyyənə doğru səfərə çıxdı. BMT-nin Qaçqınlar Üzrə Ali Komissarlığının (UNHCR) hesabatına görə, dünyadakı ümumi miqrant sayı 2014-ci ilin sonuna olan rəqəmlərə görə, 60 milyona çatıb. [i]

Doğma vətənlərini, böyüyüb boya-başa çatdıqları torpaqları və öyrəşdikləri hər şeyi geridə qoyaraq tamamilə başqa torpaqlara köç etmək məcburiyyətində qalmış 60 milyon insan… Oxumağa davam et

Suriyalı qadınlar hər şəyə baxmayaraq, güclüdür

alman_dergisinden_turkiye_ye_iftira_suriyeli_kadinin_fiyati_5_bin_tl_h23609_a05ebSuriya vətəndaş müharibəsi son beş ildir xəbər başlıqlarından heç düşmür. Ancaq bu da bir həqiqətdir ki, Suriya xalqının ehtiyacı olan yardımlar başlıqlarda bu qədər çox yer almır. Bir də bir qrup var ki, bu müharibədə ən çox xəsarət alanlar onlar olduğu halda, manşetlərdə onlardan heç bəhs edilmir. Bəli, suriyalı qadınların yaşadıqları çətinliklər kifayət qədər bilinmir. Vətəndaş müharibəsi 200,000 insanın həyatını itirməsinə və milyonlarla insanın həm sevdiklərini, həm də evlərini itirməsinə səbəb oldu. Əllərində qalan isə yalnız xarabalığa çevrilmiş bir ölkədi. Hava hücumları, barel bombaları, kimyəvi silahlar və baş verən müharibənin amansızlığı ürəkləri dağlasa da, qadınların varlığı bir çox insan üçün hələ də ümid işığı olmağa davam edir.

Suriyada bir çox insan anasını, atasını, həyat yoldaşını, qardaşlarını, evini, sosial həyatını, karyerasını itirdi. Son üç il ərzində Suriyadan qaçan 2.8 milyon əhalinin hər beşindən dördü qadın və uşaq idi. BMT-nin hesabatlarına görə, hazırda qonşu ölkələrdə yaşayan 145,000 suriyalı qaçqın ailə artıq qadınlar tərəfindən idarə olunur. Bu ailələrin kişiləri ya öldürülmüş, ya yaralanmış, ya da həbsxanalara atılmışdır. Qərbli bir çox insanın heç əhəmiyyət vermədiyi bu qadınlar bir tərəfdən yaşadıqları bu travmanın üstəsindən gəlməyə çalışır, bir tərəfdən də ailələrinə necə baxacaqlarını və onları necə saxlayacaqlarını düşünürlər. Oxumağa davam et