Cahiliyyənin Romantik Sevgisi

Ağı­lın iti­rilməsinə sə­bəb olan amillərdən bi­ri də his­sə qa­pıl­maq, xə­yal­pər­vər­lik, ya da baş­qa adı ilə de­sək, ro­man­tizm­dir. Mə­sə­lən, sev­gi an­la­yı­şı­nın həm his­si, həm də əq­li şək­li ola bi­lər. His­si sev­gi bəs­lə­yən in­san se­vil­mə­yə əs­la la­yiq ol­ma­yan in­san­la­ra, ya da can­sız əş­ya­la­ra sev­gi du­yar. Xalq ara­sın­da özü­nə əziy­yət çək­di­rən, özü­nə də­yər ver­mə­yən in­san­la­rın se­vil­mə­si mən­ti­qi yer al­mış­dır.Bu­nun ək­si­nə ola­raq, mö­mi­nin sev­gi­si ta­ma­mi­lə ağ­lı­na gö­rə­dir. Sev­di­yi in­sa­nı, on­da­kı gö­zəl xü­su­siy­yət­lə­ri (bu xü­su­siy­yət­lər Qu­ran­da bil­di­ri­lən «iman əla­mət­lə­ri», ya da «mö­min xü­su­siy­yət­lə­ri»dir) araş­dı­rıb gö­rə­rək se­vər. Se­vil­mə­yə la­yiq ol­ma­yan bir in­sa­na isə əs­la sev­gi bəs­lə­məz. Qu­ran­da his­si sev­gi­nin təh­lü­kə­si­nə da­ha çox diq­qət ye­ti­ri­lir. «Mum­tə­hi­nə» su­rə­sin­də Al­lah be­lə bu­yu­rur:

«Ey iman gə­ti­rən­lər! Nə mə­nim düş­mə­ni­mi, nə də özü­nü­zün düş­mə­ni­nizi dost tu­tun! On­lar si­zə gə­lən haq­qı in­kar et­dik­lə­ri hal­da, siz on­lar­la dost­luq edir­si­niz.Siz Rəb­bi­niz olan Al­la­ha iman gə­tir­di­yi­niz üçün on­lar Pey­ğəm­bə­ri və si­zi yurd­la­rı­nız­dan çı­xar­dır­dı­lar. Əgər siz Mə­nim yo­lum­da və Mə­nim ri­za­mı qa­zan­maq uğ­run­da ci­ha­da çıx­mı­sı­nız­sa Mə­nim düş­mən­lə­ri­mi dost tut­ma­yın. Siz on­lar­la giz­lin­də dost­luq edir­si­niz. Mən si­zin giz­li sax­la­dı­ğı­nız və aş­kar et­di­yi­niz hər şe­yi bi­li­rəm. Siz­dən kim bu­nu et­sə, o, şüb­hə­siz ki, haqq yol­dan az­mış­dır!(«Mum­tə­hi­nə» su­rə­si, 1). Oxumağa davam et