Bir camaata qarşı bəslənən kin möminləri ədalətdən çəkindirməz

204521042014Bir insanın ədalətli qərar verməsinin, ağıllı düşünməsinin və ağıllı davranmasının qarşısını alan amillərdən biri qarşısındakı insana və ya camaata qəzəbi, kinidir. Əslində, bu, dövrümüzün cahiliyyə cəmiyyətində çox geniş yayılmış düşüncə tərzidir. Bəzi insanlar düşmənçilik etdikləri insanlara qarşı asanlıqla hər cür ədalətsizlik, əxlaqsızlıq edirlər. Bəzən bir adamın üstünə törətmədiyi əmələ görə böhtan atır, təqsirsiz olduğunu bilsələr belə, onun əleyhinə şahidlik edirlər. Bu cür düşmənçiliyə görə günahsız yerə bir çox insan əziyyət çəkir. Bəzi insanlar doğrunu bildiklərinə baxmayaraq, düşmən hesab etdikləri insanların lehinə şahidlik etmir, əllərində bu insanın təqsirsizliyini sübut edən dəlil olsa belə, üzə çıxarmırlar. Hətta bu insanın başına böyük bəla gəlməsi, haqsızlıqla qarşılaşması və ya zülm görməsi onları sevindirir. Ən böyük narahatlıqları isə ədalətin üstün gəlməsi və bu insanın təqsirsizliyinin ortaya çıxmasıdır.

Oxumağa davam et

Həsəd Etməyin!

İman gə­tir­miş in­san di­gər in­san­lar­dan üs­tün dav­ra­nı­şa ma­lik olur. La­kin bu onun im­ta­ha­nı­nın so­na çat­ma­sı de­mək de­yil. Mö­mi­nin də bü­tün in­san­lar ki­mi nəf­si var.

Al­lah im­ta­ha­nın bir zə­ru­rə­ti ki­mi ona gü­nah­lar­dan və pis əməl­lər­dən çə­kin­mə­si­ni il­ham et­di­yi­ni Quran­da bil­dir­miş­dir («Şəms» su­rə­si, 8). Pa­xıl­lıq, hə­səd ki­mi mən­fi əx­laq xü­su­siy­yət­lə­ri də gü­nah­la­ra da­xil­dir və bu, bü­tün in­san­la­rın nəfs­lə­rin­də var:

«…An­caq nəfs­lər­də xə­sis­lik hə­mi­şə möv­cud­dur. Əgər siz yax­şı do­la­nıb (da­va-da­laş­dan, ko­bud rəf­tar­dan) çə­kin­sə­niz bu si­zin üçün da­ha yax­şı olar. Şüb­hə­siz ki, Al­lah et­di­yi­niz hər bir iş­dən xə­bər­dar­dır!» («Ni­sa» su­rə­si, 128). Oxumağa davam et

Müşriklərin Xüsusiyyətləri

Müş­rik­lə­rin Al­la­ha şərik qoşduqları, tan­rı bil­dik­lə­ri şey­lə­rin heç bir tan­rı­lıq xü­su­siy­yət­lə­ri yox­dur. Bun­la­rın in­sa­na nə xe­yir, nə də zə­rər ve­rə bil­mə­yə­cək­lə­ri­ni («Yu­nus» su­rə­si, 18), heç bir şey et­mə­yə və ya­rat­ma­ğa güc­lə­ri­nin çat­ma­dı­ğı­nı («Yu­nus» su­rə­si, 34; «Əraf» su­rə­si, 191), nə öz­lə­ri­nə, nə də baş­qa­la­rı­na kö­mək edə bil­mə­yə­cək­lə­ri­ni («Əraf» su­rə­si, 192), doğ­ru yo­la yönəldə bil­mə­yə­cək­lə­ri­ni («Yu­nus» su­rə­si, 35) Al­lah ayə­lə­rin­də bil­dir­miş­dir. Və­ziy­yət bu qə­dər bəl­li olduğu halda müş­rik­lə­rin be­lə aciz var­lıq­la­rı tan­rı seç­mə­lə­ri­nin, büt­ləş­dir­mə­lə­ri­nin sə­bə­bi, hə­qi­qət­də Al­la­hın Özü­nə aid olan bə­zi xü­su­siy­yət­lə­rin bu var­lıq­la­rın üzə­rin­də tə­za­hür et­mə­si­dir.

Mə­sə­lən, bir in­sa­nın sa­hib ol­du­ğu güc, əzə­mət, iq­ti­dar, sər­vət, cah-cə­lal ki­mi özəl­lik­lə­rin ha­mı­sı əs­lin­də Al­la­ha aid­dir. Al­lah özün­də son­suz olan bu xü­su­siy­yət­lərin yal­nız bir qismini im­ta­han ola­raq bu dün­ya­da in­san­da müəyyən də­rə­cə tə­cəs­süm et­dir­miş­dir. Bu xü­su­siy­yət­lə­ri o in­sa­nın özü­nə aid zənn edə­rək on­dan qorx­maq, onun Al­la­ha qar­şı gə­lən əmr­lə­ri­nə inan­maq, bir söz­lə, onu Al­la­ha şə­rik qoş­maq həmin yan­lış zən­nə uy­maq­dan irə­li gə­lir. Oxumağa davam et

Şirk:Sevgi

Şir­ki formalaşdıran ən önəm­li sə­bəb­lər­dən bi­ri Al­la­hın ya­ra­dı­lış­dan ver­di­yi «sev­gi» hissinin yan­lış istiqamətləndirilməsidir. Ayə­də müş­rik­lə­rin büt­lə­ri­nə bəs­lə­dik­lə­ri möh­kəm sev­gi­dən be­lə bəhs edi­lir:

«İn­san­la­rın içə­ri­sin­də Al­lah­dan qey­ri­lə­ri­ni şə­rik qo­şub, on­la­rı Al­la­hı se­vən ki­mi se­vən­lər də var­dır. Hal­bu­ki iman gə­ti­rən­lə­rin Al­la­ha mə­həb­bə­ti da­ha qüv­vət­li­dir. Əgər zülm edən­lə­rin vax­tın­da gö­rə­cək­lə­ri əzab­dan xə­bər­lə­ri ol­say­dı, on­lar bü­tün qüd­rə­tin Al­la­ha məx­sus ol­du­ğu­nu və Al­la­hın əza­bı­nın şid­dət­li ola­ca­ğı­nı bi­lər­di­lər» («Bə­qə­rə» su­rə­si, 165).

Ayə­dən an­la­şıl­dı­ğı ki­mi, «sev­gi» şir­kin ol­du­ğu ki­mi töv­hi­din də tə­mə­lin­də­ki ən önəm­li ün­sür­dür. Do­la­yı­sı i­lə, Oxumağa davam et

Şirk:Qorxu

İn­san­la­rı şir­kə aparan səbəblər­dən bi­ri də qor­xu­dur. Ey­nilə, sev­gi ki­mi, yal­nız Al­la­ha qar­şı du­yul­ma­sı va­cib olan qor­xu his­si Onun ya­rat­dıq­la­rı­na qar­şı du­yul­duq­da şirk ya­ran­mış olur. Çün­ki Al­lah­dan baş­qa­sın­dan qorx­maq, qorx­du­ğu şe­yi Al­lah ki­mi güc və qüd­rət sa­hi­bi ola­raq gör­mək, onun Al­lah­dan müstəqil ol­du­ğu­nu, eləcə də Al­la­hın yaz­dı­ğı ta­le­dən kənar qə­rar ve­rib hə­rə­kət et­di­yi­ni dü­şün­mək onu tan­rı­laş­dır­maq mə­na­sı­nı ve­rir. Al­lah­dan baş­qa­sı­na qar­şı qor­xu bəs­lə­mə­yin ikin­ci tan­rı seç­mək ol­du­ğu Qu­ran­da be­lə bil­di­ri­lir:

«Al­lah be­lə bu­yur­du: «İki tan­rı qə­bul et­mə­yin. O yal­nız tək bir tan­rı­dır. An­caq Mən­dən qor­xun!» Göy­lər­də və yer­də nə var­sa, ha­mı­sı Onun­dur! Din də da­im Onun­dur. Be­lə ol­du­ğu təq­dir­də Al­lah­dan baş­qa­sın­dan­mı qor­xur­su­nuz?» («Nəhl» su­rə­si, 51-52).

Müş­rik­lə­rin in­san­lar­dan hiss et­dik­lə­ri şid­dət­li qor­xu da ayə­lər­də be­lə tə­rif edi­lir:

«…İçə­ri­lə­rin­dən bir qis­mi Al­lah­dan qor­xan ki­mi və ya da­ha ar­tıq in­san­lar­dan qor­xu­ya dü­şür­lər…» («Ni­sa» su­rə­si, 77).

Sev­gi və ya qor­xudan başqa, Al­lah­dan yox, baş­qa­la­rın­dan kö­mək di­lə­mək, Al­la­hı de­yil, in­san­la­rı ra­zı sal­ma­ğa ça­lış­maq, Al­la­ha gü­vən­mə­yib han­sı­sa sə­bəb­lə­rə, in­san­la­ra gü­vən­mək, Al­la­hın ya­rat­dıq­la­rı­nı Al­lah­dan ası­lı ol­ma­yan güc, ira­də və nüfuz sa­hi­bi ola­raq gör­mək şir­kə gə­ti­rən sə­bəb­lər ara­sın­da­dır.

Şirk Nədir?

«Şirk» ərəb di­lin­də «şə­rik­lik, or­taq­lıq» mə­na­sı­nı da­şı­yır. Qu­ran­da isə şirk hər han­sı bir şe­yi və ya hər han­sı bir kim­sə­ni, ya da hər han­sı bir an­la­yı­şı üs­tün tut­maq, də­yər ver­mək, önəm ver­mək, da­ha ar­tıq bə­yən­mək ba­xı­mın­dan Al­lah­la bə­ra­bər və ya daha üstün bir sə­viy­yə­də gör­mək və bu yanlış dünyagörüşü ilə hə­rə­kət et­mək şək­lin­də gös­tə­ri­lir.

Şirk Qu­ran açıq­la­ma­la­rın­da «tay qoş­maq», «şə­rik qoş­maq» ki­mi tər­cu­mə edi­lir. Qu­ran­da Al­la­ha şə­rik qoş­maq «Al­lah­dan baş­qa tan­rı seç­mək», «Al­lah­dan baş­qa­sı­na qul­luq et­mək» kimi də ifa­də olu­nur.

Ən ge­niş mə­na­da isə şirk inam, dü­şün­cə, əx­laq an­la­yı­şı, ya­şa­yış tər­zi və də­yər ba­xı­mın­dan Al­la­hın Qu­ran­da bil­dir­di­yi öl­çü­lər­dən və müt­ləq doğ­ru­lar­dan fərq­li me­yar­lar seç­mək və hə­ya­tı­nı bu me­yar­la­ra gö­rə qur­maq­dır. Oxumağa davam et

Quranda İslam Əxlaqının Dünya Hakimiyyətinə İşarə Edən Ayələr

Quranda İslam əxlaqının dünya hakimiyyətinə işarə edən bir çox ayə var. Bu ayələr Peyğəmbərimizin (səv) axır zamanın son mərhələsi olan Qızıl Dövrü təsvir edən hədisləri ilə çox paralellik təşkil edir. Belə bir hadisə bu günə qədər reallaşmadığına görə, Quran ayələrində xəbər verilən geniş miqyaslı hakimiyyətin, Peyğəmbərimizin (səv) xəbər verdiyi axır zamana işarə etdiyi də son dərəcə açıqdır. Quran əxlaqına sahib qullara güc və iqtidar verilməsiylə bağlı  ayələrdən bəziləri bunlardır:

Allah belə yazmışdır: “Mən və elçilərim hökmən qalib gələcəyik!” Həqiqətən, Allah Qüvvətlidir, Qüdrətlidir. (Mücadilə surəsi, 21)

Onlar Allahın nurunu öz ağızları ilə söndürmək istəyirlər. Allah isə – kafirlərin xoşuna gəlməsə də, öz nurunu tamamlayacaqdır. Müşriklərin xoşuna gəlməsə də, onu (İslamı) bütün dinlərdən üstün etmək üçün Öz Peyğəmbərini hidayət və haqq dinlə göndərən Odur! (Saff surəsi, 8-9)

Onlar ağızları ilə Allahın nurunu söndürmək istəyirlər. Allah isə (buna) yol verməz, kafirlərin xoşuna gəlməsə də, O, Öz  nurunu tamamlayar. Müşriklərin xoşuna gəlməsə də, İslamı bütün dinlərdən üstün etmək üçün Öz Elçisini doğru yol göstərən rəhbərlə və haqq din ilə göndərən Odur. (Tövbə Surəsi, 32-33)

Günahkarlar istəməsələr də Allah Öz kəlmələri ilə haqqı bərqərar edəcək. (Yunus Surəsi, 82) Oxumağa davam et