Avtomobillərdəki qaz-əyləc sisteminin ürəkdəki nümunəsi

heart-diseaseİnsan bəzən ürəyinin tez-tez döyündüyünü hiss edir. Nərdivanları sürətlə qalxarkən, qaçarkən və ya həyəcanlananda ürək döyüntülərinin sürətləndiyini, bir az sonra isə normallaşdığını hər kəs mütəmadi olaraq hiss edir. Ancaq bu prosesin nə qədər böyük möcüzə olduğunu bir çox insan bilmir. Ürək ritminin sürəti bədənə yerləşdirilmiş “kompüter” sistemi vasitəsi ilə idarə edilir.
Ürək döyüntüləri artdıqda bədən lazımi oksigenlə təmin edilməsə, hüceyrələr elektrik müvazinətini itirir, sürətli və nizamsız döyünməyə başlayır. Buna görə də ürək döyüntülərinin  müəyyən ritm üzrə artması olduqca əhəmiyyətlidir. Müəyyən vəziyyətlərdə ürəyin ritmi artır və ya azalır. Bu, sabit sürətlə hərəkət edən avtomobilin qaz pedalına basılaraq sürətinin artırılmasına və ya əyləcə basılaraq yavaşıdılmasına bənzəyir. Ürəyin ritmini azaldan əyləc vaqus, sürətləndirən qaz pedalı isə simpatik sinirlərdir. Əyləcin (vaqus sinirlərinin) hərəkətini təmin edən asetilkolin maddəsidir.

Oxumağa davam et

Zamansızlıq və Qədər Gerçəyi

ZAMAN NƏDİR?

Zaman, bir anı digər an ilə müqayisə etdiyimizdə meydana gələn anlayışdır. Yəni zaman bizim yaşadığımız hadisələr arasında apardığımız müqayisəyə söykənir. Məsələn, bir insan otağa girir, sonra yerdə olan qələmi görür və əyilib onu götürür. Daha sonra bu qələmi masaya qoyur. Həmin insan, bütün bu hərəkətlər arasında müqayisə edir. Hər biri arasında müəyyən müddət keçdiyini düşünür və beləcə zaman hissini əldə edir.

Yəni, zaman beyində xatirə olaraq saxlanan bəzi məlumatlar, daha doğrusu görüntülər arasında müqayisə aparıldığında var olur. Əgər bir insanın yaddaşı olmasaydı, o insan hal-hazırkı anı yaşayacaq, beyni bu cür şərhlər edə bilməyəcək və dolayısı ilə zaman hissi də meydana gəlməyəcəkdi. Oxumağa davam et